4 fouten die je niet wilt maken als (startend) schoolleider

Slechts weinig mensen hebben van nature leiderschapskwaliteiten in zich. Ik zie leidinggeven ook als een vak wat je jezelf eigen moet maken. Als je de stap zet naar het leidinggeven ga jij meestal niet over één nacht ijs. Vragen als: “Kan ik dan wel?”, “Wat komt er allemaal op mij af?”, “Hoe gaat mijn team tegen mij aankijken?” zijn dan heel gewoon. Ook (zelf) vertrouwen speelt in deze context een belangrijke rol. In het onderstaande blog ga ik dieper in op de 4 meest gemaakte fouten als je start als schoolleider. En wat deze fouten kunnen betekenen voor het vertrouwen in jou als schoolleider.

Je als dé expert gedragen

Het kan natuurlijk zijn dat je gevraagd bent om leiding te gaan geven aan de school waar je nu werkt. Evenzeer is het mogelijk dat je flink gestudeerd hebt om te kunnen gaan leidinggeven. Wat als een paal boven water staat is dat je goed bent in je vak. Anders was je nooit gekozen om leiding te gaan geven toch? Maar pas op dat je niet blijft hangen in dat “Ik ben goed in mijn vak want anders was ik nu geen schoolleider” sfeertje. Vaak houdt dat in dat je meteen denkt dat je dingen beter weet dan je leraar. En dat is nog maar de vraag. Ga die leraren niet vertellen hoe jij vindt dat het moet. Stel hen vragen naar het waarom ze doen wat ze doen. Accepteer dan ook dat je leraren andere keuzes maken dan jij zou doen. Jij weet net zo goed dat er meerdere wegen naar Rome leiden. Realiseer je ook wat het met het vertrouwen in je leiderschap doet als jij ineens alles beter denkt te weten. Jij bent, als het gaat om vertrouwen, immers het rolmodel binnen je team. Dat betekent ook dat je erkent dat je dingen niet weet. Dat je zaken moet vragen en om hulp moet vragen. Doe dat gewoon want anders zullen je leraren je daar zeker op aanspreken en krijgt hun vertrouwen in jou een geweldige deuk.

Geen keuzes durven te maken

Vraag jij jezelf weleens af hoe jij tegen leiderschap aankijkt? Hoe zie jij jouw rol binnen het team? Ben je de primus inter pares? Of zie jij jezelf als meewerkend voorman? Of nog anders: ik ben de leidinggevende en dus vooral verantwoordelijk voor de visie en de missie van de school. Om jezelf te manifesteren als leider is het belangrijk dat je zelf een beeld hebt van de leider die je bent. Niet de leider die je wilt zijn want daar heeft je team niets aan. Jij bent nu hun leider. En als je een startend schoolleider bent kan iedereen op zijn vingers natellen dat je alle fijne knaapjes van het vak nog niet beheerst. Dat ook jij iedere dag leert. Laat dat gewoon zien. Straal dat uit en maak dat leren onderdeel van je team. Dat schept vertrouwen. In jou en in je leiderschap. Durf je kwetsbaarheid te laten zien. Daar is niets mis mee. Dat jij leidinggevende bent wil niet zeggen dat je alles meteen weet en kunt. Ook hierin ben jij weer het rolmodel voor je team. Als jij jezelf kwetsbaar op durft te stellen dan gaan je teamleden dat ook durven. En dat doet wat met het vertrouwen wat er is binnen je school. Op een positieve manier.
Daarbij komt nog dat je als leidinggevende beter 40 uur kunt besteden aan die zaken die er echt toe doen voor je school dan 80 uur aan alles wat er op je pad komt. Ook dat vraagt om keuzes durven te maken. En dat moet je leren.

De vriend van iedereen willen zijn

Gefeliciteerd! Je bent nu leidinggevende. Dat betekent meteen dat je een andere positie hebt dan die als teamlid. Want dat ben je ongetwijfeld ook geweest. Realiseer je goed dat je best goed kunt opschieten met alle teamleden maar dat het iets te ver gaat om goede vrienden te willen zijn met iedereen in je team. Sterke persoonlijke banden met je teamleden maken het nemen van sommige beslissingen veel moeilijker. Want wat als er sprake is van afvloeiing en je leraar met wie je zo goed bevriend bent is de pineut. Hoe pak je dat dan aan? En wat betekent dat voor jullie vriendschap? De kunst is juist om een persoonlijke band met iedereen te hebben en te houden en toch een zekere afstand te houden. Ga bijvoorbeeld niet altijd erbij zitten als je team aan het lunchen is. Voor hen is het soms ook prettig om even te kunnen praten zonder dat de leidinggevende erbij zit. Als interim-directeur ervaar ik dat ook met enige regelmaat. Een team dat bepaalde verwachtingen heeft en wellicht een persoonlijkere band vraagt of wilt dan ik zelf op dat moment gepast vind. De kunst is dan om hierin een balans te vinden. Dat raakt ook aan het gegeven dat je als leidinggevende soms maatregelen moet nemen die impopulair zijn. Accepteer dus ook dat je als leidinggevende soms niet populair bent.
Een ander nadeel van de vriend van iedereen willen zijn is dat dit iets betekent voor het vertrouwen wat er is binnen je team. De sfeer mag dan goed lijken. De vraag daarachter is of die daadwerkelijk wel zo goed is als het lijkt. Kun je als vrienden ook professioneel met elkaar omgaan? Het werken vanuit vertrouwen vraagt om die professionaliteit. En jij als leidinggevende mag best laten blijken dat je juist door je professionele opstelling afstand bewaart. Dat is alleen maar goed. Ook voor het vertrouwen in jou!

Perfect willen zijn

Je mag het best wel toegeven. Jij voelt je vereerd dat jij bent gekozen om leiding te gaan geven aan dit team. Maar meteen ervaar je daardoor ook een soort van extra druk. Jij wilt graag de vaak hooggespannen verwachtingen waarmaken en al helemaal niet afgaan. Je weet ook dat zeker in het begin van je leiderschap alle ogen op jou gericht zijn. Niet alleen van je leraren maar ook de ogen van jouw leidinggevende, van de ouders en zeker ook van de leerlingen.
Realiseer je dat het een onmogelijkheid is om alles perfect te doen. Zeker als leidinggevende ligt je doen en laten vaker onder het lamplicht en zul je je moeten wapenen tegen kritiek. Niemand is perfect en fouten maken hoort bij het leven. Dus ook bij jouw leven als schoolleider. Weet dat je leert van de fouten die je maakt en fouten maken is noodzakelijk om verder te komen in het leven. Om te leren. Het is niet voor niets dat een beschrijving van succesvol zijn  is dat je dan één keer vaker bent opgestaan dan je gevallen bent. En zo is het maar net. Weet ook dat het streven naar perfectie een belangrijke trigger is om tegen een burn-out aan te lopen. Het lukt niemand om maanden en soms zelfs jaren op de toppen van je tenen te lopen om maar perfect te willen zijn. Zelfvertrouwen is goed maar ken hierin je grenzen en bewaak die ook. Ga niet het onmogelijke van jezelf vragen want je komt jezelf vroeg of laat tegen.

Als startend leidinggevende op een school is het van belang dat je stilstaat bij de vragen waar je ongetwijfeld tegen aan loopt. Hoe kun je leraren het beste aansturen en aanspreken? Wat is de beste aanpak in welke situatie? En zo zijn er nog honderden te bedenken. Weet dat je leiding geven kunt leren en weet ook dat niemand van jou verwacht dat je het vanaf dag 1 perfect doet. Weet ook dat het vak van schoolleider een van de boeiendste vakken is. Een vak dat ik nog elke dag met bijzonder veel plezier uitoefen.

Wil je eens met mij sparren als startend leidinggevende of ben je op zoek naar een coach bij de verdere ontwikkeling van je leidinggevende capaciteiten? Vraag dan via de knop hieronder een vrijblijvend gesprek aan.