Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies. Door gebruik te maken van deze website, geef je aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies.

Sluiten

Het gebruik van data in het onderwijs

Lucebert schreef: “alles van waarde is weerloos”. Wat werkelijk waarde heeft is kwetsbaar en willen we graag vasthouden en beschermen. Het is wellicht wat wrang om dit mooie inzicht toe te passen op data, maar goed; alles draait er tegenwoordig om, ook in het onderwijs. Het is van niemand en van iedereen en het is blijkbaar veel waard. Data wordt bestempeld als “de olie van de 21e eeuw”. Met olie moet je voorzichtig omgaan. Iedereen kent de met olie besmeurde vogels na een ramp met een mammoettanker.

Maar hoe zit dat met data? Wat betekent het gebrek aan weerbaarheid van data voor de wijze waarop met data moet worden omgegaan? En waaraan ontleent data eigenlijk zijn waarde?

Wat zijn data?

Data zijn de bouwstenen van informatie. Het zijn ruwe edelstenen die een enorm potentieel hebben, omdat ze na bewerking kunnen leiden tot nieuwe kennis en innovatieve toepassingen op elk terrein dat je maar kunt verzinnen. Een toepassing kan variëren van een nieuw product tot het (sneller) opsporen van terroristen. De hoeveelheid data beschikbaar op servers van organisaties groeit explosief. En de mogelijkheden om in die berg data op zoek te gaan naar interessante verbanden zijn legio.

De keerzijde van data

De onbegrensde mogelijkheden van data hebben ook een keerzijde. Data is weerloos. Data kan niets. Het roept niet dat het niét gebruikt of misbruikt mag worden, of dat het onjuist wordt geïnterpreteerd. Het geeft niet aan dat het verouderd is of niet klopt. Recent kreeg een Duitse mevrouw een brief met de mededeling dat een nieuwe poging zou worden gedaan om de betaling van de pensioenpremie van €4.632.124.357.000.001,- te innen. De eerste poging was helaas niet gelukt. En de oorzaak? Een medewerkster had per abuis een klantnummer gekopieerd in het formulier.

 

Wat zegt data?

Data zegt ook niet alles. Cruciale ontbrekende stukjes kunnen al gauw leiden tot een verkeerde interpretatie of tot bewuste misleiding. Co Adriaanse introduceerde als toenmalig trainer van AZ de term “scorebordjournalistiek”, na de met 5-1 verloren wedstrijd tegen Roda JC. De data was in dit geval juist: Roda JC scoorde vijfmaal en AZ eenmaal. Op basis daarvan zou iemand die de wedstrijd niet had gezien, kunnen concluderen dat Roda JC veel beter was, terwijl dat (volgens Co Adriaanse) een onjuiste voorstelling van zaken zou zijn.

Data in het onderwijs

Data is dus kwetsbaar in de handen van mensen en systemen. Het zou daarom een etiket moeten hebben met “handle with care”. Het is de organisatie, de gebruiker in een proces, die het bewustzijn moet hebben van de kwetsbaarheid en tekortkomingen van data. Er zijn competenties benodigd om data te interpreteren en succesvol te verrijken tot informatie en kennis. De risico’s van het verkeerd gebruiken van data in het onderwijs zijn enorm.

Ik pleit er daarom voor dat onderwijs organisaties, ook en vooral investeren in de ontwikkeling van medewerkers op het gebied van data. De aandacht zou hierbij moeten liggen op het gebruik en de interpretatie van data en op het verhogen van de kennis over en het bewustzijn van risico’s die hieraan zijn verbonden. Dit verbetert de kwaliteit van data analyse en de conclusies die op basis daarvan worden getrokken. Resultaat: betere besluitvorming.

Een schoolleidersopleiding gericht op het interpreteren en gebruiken van data is er al. Wellicht is het een goed idee om ook leraren te scholen in de interpretatie van data om zo beter te kunnen waarborgen dat de juiste acties worden ondernomen. De leerling heeft er uiteindelijk baat bij!

Wil jij met mij verder praten over het toepassen van data op jouw school? Klik op de button hieronder en plan een afspraak in.