Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies. Door gebruik te maken van deze website, geef je aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies.

Sluiten

Persoonlijk Leiderschap voor schoolleiders in 5 stappen

Inleiding

Persoonlijk leiderschap is de vaardigheid om jezelf te leiden. Voor iedereen is het van belang dat hij/zij zichzelf kan leiden. De uitspraak “Je kunt pas leiding geven aan anderen als je leiding kunt geven aan jezelf” is er immers niet voor niets. In dit blog lees je wat de definitie van persoonlijk leiderschap is en hoe je persoonlijk leiderschap voor schoolleiders in 5 stappen in jouw praktijk kunt toepassen.

Definitie Persoonlijk Leiderschap

De definitie die ik hanteer als het gaat om persoonlijk leiderschap voor schoolleiders is de volgende:

“Persoonlijke leiderschap betekent dat je als schoolleider in staat bent om je doelen te realiseren door optimaal gebruik te maken van eigen kwaliteiten en talenten. Je weet wat je drijfveren zijn en kunt daar gebruik van maken. Ook weet je wat jouw leiderschapsstijl is, maar je bent je ook bewust van je zwakke kanten en mogelijke valkuilen. Je weet hoe je dit alles kunt inzetten om op een bewuste manier keuzes te maken, zowel zakelijk als privé”.

Feitelijk is deze definitie niet wezenlijk anders dan voor welke beroepsgroep dan ook. Toch wil ik er een paar zaken uitlichten. Als eerste doelen realiseren. Als schoolleider kun je niet zonder ambities en daaraan gekoppelde doelen. Zowel voor je school alsook privé. Het is van belang deze doelen te stellen en van daaruit doelgericht en planmatig aan deze doelen te werken. Dan eigen kwaliteiten en talenten. Het kan makkelijk zijn om hier zodanig zicht op te hebben dat je ze ook kunt inzetten en er je voordeel mee te doen.

Weten wat je drijfveren zijn, vanuit welke waarden je handelt is van belang om goede doelen te stellen en daar je handelen aan te koppelen. De vraag “Wat drijft jou als schoolleider” is een erg wezenlijke. Het weten wat jouw leiderschapsstijl is, kan je helpen om juiste keuzes te maken voor jezelf en de mensen met wie je werkt. Ook zicht hebben op zwakke kanten en mogelijke valkuilen helpt daarbij. Wees daar als schoolleider ook volledig transparant over.

Vooral vanuit de wetenschap dat niemand perfect is. Jij hoeft dat als schoolleider dus ook niet te zijn. En tenslotte: vergeet niet dat persoonlijk leiderschap ook in je privésituatie van toepassing is. Wie ben je als partner, als vader maar ook als voorzitter van de plaatselijke voetbalclub?

Persoonlijk leiderschap in de praktijk

De definitie van persoonlijk leiderschap kan je helpen. Want weten is één ding. Het is vaak wat lastiger om dit toe te passen in de praktijk. Wil je met persoonlijk leiderschap op een succesvol manier aan de slag, volg dan onderstaand 5 stappenplan:

Stap 1: Weet wie je bent
Stap 2: Weet waar je heen wilt
Stap 3: Weet welke keuzes er zijn
Stap 4: Weet wat er nodig is
Stap 5: Weet wat je doet

Stap 1: Weet wie je bent

Om een ander te leren begrijpen is het vooral van belang dat je in staat bent om jezelf te begrijpen. On te weten wie je écht bent.

Weten hoe je in elkaar zit en wie je bent, zelfkennis, is de basis van persoonlijke ontwikkeling en dus ook van persoonlijk leiderschap. Ieder mens is uniek. Maar ieder mens heeft ook bij zijn of haar geboorte een soort van blauwdruk meegekregen die maakt wie hij of zij is. Deze blauwdruk bepaalt je persoonlijkheid, je basisbehoeftes en voor een groot deel ook jouw natuurlijke gedragsstijl. Ook jouw leiderschapsstijl en welke voorkeuren je daarin hebt zijn goeddeels als bepaald. Natuurlijk valt er op dat gebied nog veel te ontwikkelen en te leren. Maar het grootste deel ligt vast.

Er is niet zoiets als een goede of slechte persoonlijkheid, alleen een andere ‘mix’ aan kwaliteiten, talenten en mogelijke valkuilen die daarbij horen. Iedereen is dus anders. Iedere schoolleider is dus anders. Hoe meer je weet over jezelf, hoe bewuster je kunt leven en hoe beter je jezelf kunt leiden. Onder zelfkennis valt:

  • Gedrag. Inzicht in jouw natuurlijke gedragsstijl, persoonlijke kwaliteiten en valkuilen.
  • Waarden. Inzicht in jouw normen, waarden en overtuigingen.
  • Interesses. Inzicht in jouw persoonlijke interesses.
  • Kennis, competenties en vaardigheden.
  • Inzicht in eigen belemmerende overtuigingen, angsten en emotionele blokkades.
  • Jouw persoonlijke geschiedenis (waar kom ik vandaan) en de (levens)ervaring die je hebt opgedaan.

Stap 2: Weet waar je heen wilt

Net als met een schip is het lastig koers te bepalen als je niet weet waar je naartoe wilt gaan. Je bent dan richtingloos en stuurloos. In stap 1 heb je de vragen “Wie ben ik en wat kan ik?” beantwoord. Je kunt pas effectief met persoonlijk leiderschap aan de slag als je ook onderstaande vragen gaat beantwoorden:

  1. Wat wil ik?
  2. Waar doe ik het voor, wat drijft mij?
  3. Wat is voor mij belangrijk?
  4. Welke ambities en doelen heb ik?
  5. Welke resultaten wil ik behalen?       

De bovenstaande vragen gelden natuurlijk voor jou als schoolleider maar net zo goed voor in je privésituatie. Als jij als schoolleider een inspirerend voorbeeld wilt zijn voor de mensen met wie je werkt is het uitermate van belang dat je het bovenstaande helder hebt. Zonder antwoorden op deze vragen ga jij jouw team niet inspireren!
Het definiëren van een eigen persoonlijke visie en missie kan je hierbij helpen. Heb je bovenstaande vragen beantwoord, dan is het tijd voor stap 3.

Stap 3: Weet welke keuzes er zijn

Stap 3 is feitelijk een keuze die je moet gaan maken. Je zult de knop moeten omzetten voor zover je dit nog niet hebt gedaan. Hoe wil jij je schoolleider zijn invulling geven? Hoe wil jij leven? Laat je jouw leven door anderen bepalen of ben jij de regisseur? Dit laatste betekent de volledige verantwoordelijkheid nemen over die dingen die goed gaan en ook over de dingen die fout gaan of zijn gegaan. Nogmaals: niemand is perfect en van fouten maken kun je enorm veel leren.

Stap 4: Weet wat er nodig is

Voordat een schip (om maar even in deze metafoor te blijven) daadwerkelijk kan vertrekken moeten er diverse keuzes worden gemaakt. Wat neem ik aan voedsel mee? Hoe instrueer ik de bemanning? Als je deze en nog veel meer vragen hebt beantwoord kun je aan het vertrek denken. Dit geldt ook voor persoonlijk leiderschap. Je zult keuzes moeten maken die jouw persoonlijk leiderschap mogelijk maken en versterken.

Dit kan b.v. betekenen dat je afscheid zult moeten nemen van gewoontes die jouw persoonlijk leiderschap in de weg staan, of nieuwe gewoontes (zoals sporten) en vaardigheden moet gaan (aan)leren die wel bevorderend zijn voor het resultaat dat je wilt bereiken. Vragen die hierbij horen zijn:

  • Waar wil en moet ik mee stoppen?
  • Wat kan ik blijven doen?
  • Wat kan ik veranderen of anders gaan doen?
  • Waar kan ik mee beginnen?

Stap 5: Weet wat je doet

"Een reis begint altijd met een eerste stap”

Stap 5 is de allerbelangrijkste stap in het proces naar persoonlijk leiderschap: Weten wat je doet en in actie komen. Al weet je nog zo goed wie je bent en wat je wilt, al leef je nog zo bewust, al zijn alle noodzakelijke keuzes gemaakt, zonder in actie te komen kom je nergens.

Slot

Het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap is niet iets wat morgen af hoeft te zijn. Begin daarom met kleine stappen en blijf in beweging. Je zult merken dat je verder zal komen dan je ooit voor mogelijk hebt gehouden. En dat is voor jezelf en voor je school een geweldige gewaarwording. Maar dan ook in deze volgorde!

Wil je eens met mij in gesprek over jouw stappen naar Persoonlijk Leiderschap? Dat kan natuurlijk. Klik op de knop hieronder en maak een afspraak.