Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies. Door gebruik te maken van deze website, geef je aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies.

Sluiten

Waarom een school leiden niet zo eenvoudig is

Afgelopen week las ik een onderzoek naar de effecten van leiderschap in een school. Het werd wederom duidelijk dat goed en effectief leidinggeven aan een school nog niet zo eenvoudig is. Waarom het blijkbaar toch lastiger is dan we denken en wat je er aan kunt doen om het zelf een stuk beter te doen, vertel ik je in dit blog.

Wat viel op?

Als je Ben Tiggelaar kent, dan weet je dat hij gedragswetenschapper is. Hij deelt dus graag onderzoeken en theorieën. Zo las ik in deze publicatie over een onderzoek uit 2013 waaruit bleek dat 68% van de medewerkers in Nederland zijn of haar leidinggevende demotiverend vindt. Ik moest weer even slikken. Niet eens ‘niet zo capabel’, maar zelfs DEMOTIVEREND.

Een van de belangrijkste redenen waarom ik doe wat ik doe is dat ik er van overtuigd ben dat het leidinggeven aan een school eigenlijk helemaal niet zo moeilijk of lastig is. Maar ook in het onderwijs komen veel leidinggevenden er totaal niet rooskleurig vanaf. Ook ik heb het in mijn praktijk om me heen gezien: leidinggevenden die iedere dag opnieuw keihard aan het vechten zijn om hun hoofd boven water te houden. Vaak vraag ik me af hoeveel “Antons” er in het Nederlandse onderwijs rondlopen. Voor wie het nog niet weet: Anton is de directeur uit de Nederlandse successerie “De Luizenmoeder”

Het kan ook anders

Maar wat ik me dan toch steeds weer afvraag: waarom is het dan zo moeilijk en soms zelfs ingewikkeld om een school goed te leiden? Waarom haken zo veel leidinggevenden weer af en gaan iets anders doen? Waarom krijgen schoolleiders het maar niet voor elkaar om het anders te doen? Want ik weet dat het ook anders kan. En daar zijn genoeg voorbeelden van.  Wat trouwens niet wil zeggen dat hier niet ook van alles aan de hand is, want dat is er eigenlijk in iedere school. Alleen qua leiderschap en aansturing ken ik voldoende voorbeelden hoe het ook in het onderwijs anders kan. Deze schoollieders hebben in hun leiderschap bewuste keuzes gemaakt.Voor hen is werkgeluk een belangrijke pijler en staan autonomie en eigen verantwoordelijkheid hoog in het vaandel.

Wat is er zo moeilijk aan om een school goed te leiden?

Als er voorbeelden zijn dat het anders kan, dan kan het dus. Maar wat maakt het dan zo lastig om dit met leidinggevend Nederland en dan beperk ik me even tot het onderwijs, dan ook te DOEN? Recent was ik in gesprek met een dame die zelf ook leidinggevende is in het onderwijs en klonk enigszins wanhopig. Ze zei namelijk: ‘Er zijn zoveel theorieën over management en leiderschap. Nu is coachend en dienend leiderschap weer in. Wat komt er nog meer? En wat vraagt dat elke keer weer van mij? Want ik weet het gewoon niet meer en ik heb het idee dat ik het toch nooit goed doe.’ Volgens mij liet ze hiermee doorschemeren dat ze er vooral tegen aanliep dat ze niet wist HOE ze het moest doen.

Ik denk eerlijk gezegd dat dit wel een van de belangrijkste oorzaken is dat leidinggeven in het onderwijs vaak moeizaam gaat en leraren het leiderschap als demotiverend ervaren. Daarnaast hoor ik in de gesprekken die ik met leidinggevenden maar ook met leraren en docenten voer:

-        dat het inderdaad vaak gebrek aan kennis bij de leidinggevende is
-        opleidingen en trainingen vaak gestandaardiseerd zijn en te weinig tegemoet             komen aan persoonlijke ontwikkelingsvragen
-        mensen in een leidinggevende positie komen, terwijl ze daar niet geschikt                   voor zijn; ze vallen omhoog
-        de context van de school totaal genegeerd wordt
-        leiders te weinig of geen feedback krijgen
-        leidinggevenden niet of slecht communiceren
-        er wordt vaak ook weinig geïnvesteerd in persoonlijke- en                                                 leiderschapsontwikkeling.

 

Hoe DOE je het?

Al die theorieën, die jij vast ook kent, over leiderschap- en leiderschapsontwikkeling zijn natuurlijk prachtig, maar het gaat erom dat jij het als leidinggevende in de praktijk anders DOET.  En buiten alle bovengenoemde oorzaken, zitten hier vaak ook nog wat belemmerende overtuigingen. Overtuigingen als ‘ik kan het toch het beste zelf’, ‘ik ben geen leider’, ‘ik weet niet hoe, dus doe ik maar een beetje van wat ik wel weet’ of ‘mijn team werkt weer eens niet mee’.
Daarnaast is het spannend om naar jezelf te kijken en toe te geven dat je niet weet wat je beter kunt doen. En vaak wordt ook gedacht vanuit de leider in kwestie in plaats vanuit het team.

Dus jouw leidinggeven echt anders te doen word je nog niet zo makkelijk gemaakt. Er zijn best wat beren op de weg. Maar dat houdt jou natuurlijk niet tegen. Want jij houdt wel van een beetje uitdaging toch? En jij wil toch dat jouw leiderschap in dienst staat van de ontwikkeling van je leraren en in het verlengde daarvan van je school? En dat wil je natuurlijk graag ook daadwerkelijk voor elkaar krijgen.

Wat helpt jou?

Hoe ga jij er nu voor zorgen dat het jou wel gaat lukken? Want in de gesprekken die ik voer en op de scholen waar ik kom zie ik dat het wel kan. Dus waarom zou het jou dan niet lukken? Drie dingen zijn wat mij betreft cruciaal. Als je hier niet aan wilt, dan moet je niet gek staan te kijken als het een moeizame weg wordt. Maar dat wil jij helemaal niet. Jij wil aan de slag met de ontwikkeling van jouw leiderschap toch? Dus aan de slag en hou deze 3 dingen goed voor ogen.

Leer!

Ten eerste sta open om te leren. Ben niet eigenwijs, maar zet je erover heen. Verdiep je in psychologie, gedrag van mensen, leiderschap en de belangrijkste vaardigheden die hier bij horen. Leer van anderen door boeken, filmpjes, blogs en interviews en leer vanuit je eigen praktijk. Durf in de spiegel te kijken. Reflecteer elke dag. Op je gedrag en op je ontwikkeling. Je zult zien dat je al snel een heleboel leert. Ben niet bang om fouten te maken. Zeg sorry en geef je fout toe als het nodig is. Wees eerlijk daarin want dat wekt een heleboel vertrouwen bij je leraren. Vraag ook juist feedback aan je teamleden. Super spannend, maar ook heel waardevol. En als je dit doet, blijft je beloning niet uit. Een blij team dat werkplezier ervaart en zich graag inzet voor de school. En voor jou een job die je redelijk makkelijk afgaat en je leuk vindt om te doen.

Investeer

Ten tweede vraag anderen om jou te helpen bij je persoonlijke- en leiderschapsontwikkeling. Zoek mensen om je heen die beter zijn dan jij. Kijk hoe zij inhoud geven aan hun leiderschap, stel je vragen aan hen en spar regelmatig met ze, zodat je goede feedback en tips krijgt. Zoek een coach die je scherp houdt en je uitdaagt on te investeren in je ontwikkeling en die je uitnodigt om te leren en die misschien ook wel een stok achter de deur is. Ben niet bang om hulp te vragen. Niemand kan het alleen. Dus jij als schoolleider ook niet! En als je iets te leren hebt en het echt goed wilt leren, heb je nou eenmaal een teacher nodig. Denk aan topsporters bijvoorbeeld. Het is juist gek dat we bij leidinggeven nog te vaak denken dat iemand dat ‘toch wel moet kunnen

Doe

En ten derde: durf het doen. Durf te gaan voor waar je in gelooft. Ga voor die visie die je samen met je team hebt geformuleerd maar waarvan je ook weet dat het realiseren ervan heel wat impact gaat hebben voor iedereen op en bij de school. Experimenteer en durf dingen te proberen. Durf dingen vanuit nieuwe invalshoeken aan te vliegen. Begin bij niet alleen goed luisteren naar je mensen, maar investeer in het hele scala aan communicatieve vaardigheden. Bepaal samen met je team de strategie. Zorg ervoor dat je een heel goed beeld van jouw werkelijkheid hebt en dat je weet hoe je het graag hebben wilt en als je weet wat werkt dan hoeft niks je meer tegen te houden. Ga het vooral DOEN. En dan zul je aan alle kanten resultaten gaan zien. Je gaat het terugzien in de betrokkenheid en motivatie van je teamleden, je gaat het terugzien in de resultaten van je school en je gaat het terugzien en ervaren in je eigen werkplezier. En wat zeker zo belangrijk is: je ontwikkelt je als mens én als leidinggevende. Hoe mooi kan het zijn!

Wil je ook eens sparren over jouw leiderschap en de ontwikkeling daarvan? Vraag een GRATIS gesprek aan via onderstaande button